Wanneer je te maken krijgt met vruchtbaarheidsproblemen, volgt meestal een oriënterend fertiliteitsonderzoek (OFO). Op basis van de uitkomsten bepaalt je behandelaar welke behandeling het beste aansluit bij jouw situatie. Er zijn verschillende trajecten mogelijk, en steeds vaker speelt het hormoon FSH hierin een centrale rol.

Afgestemde behandelingen op basis van het OFO

Elke vruchtbaarheidsbehandeling is maatwerk. De keuze voor bijvoorbeeld IUI, IVF of ICSI hangt af van factoren zoals de kwaliteit van zaadcellen, hormonale balans, follikelgroei of onderliggende aandoeningen. Je arts bespreekt met jou welk traject passend is.

De informatie in deze blog is bedoeld als aanvulling op het persoonlijke behandeladvies van je arts. Heb je vragen? Bespreek ze in eerste instantie met je behandelaar. Daarnaast kun je ook terecht op het Fertiforum of via de functie “Vraag het ons” op onze website voor aanvullende informatie of ervaringen van lotgenoten.

FSH: een sleutelrol in vruchtbaarheidsbehandelingen

Follikel Stimulerend Hormoon (FSH) is van groot belang voor wie zwanger wil worden. Bij vrouwen stimuleert FSH de groei van eiblaasjes (follikels), waaruit uiteindelijk een eicel vrijkomt tijdens de eisprong. Zonder FSH is dit proces niet mogelijk, en dus ook geen zwangerschap. Bij mannen bevordert FSH de productie van zaadcellen.

Omdat FSH een eiwithormoon is, kan het niet via een tablet worden ingenomen – het moet via injectie worden toegediend.

Van urine naar hightech: de evolutie van FSH

De geschiedenis van FSH als medicijn is opmerkelijk. In de beginperiode kon FSH enkel worden verkregen uit de hypofyse van overleden mensen – een methode die weinig rendement opleverde. Een doorbraak kwam in 1947, toen onderzoekers ontdekten dat FSH in grote hoeveelheden aanwezig was in de urine van vrouwen in de overgang. Zo ontstonden de eerste FSH-preparaten, die echter ook het hormoon LH bevatten. Destijds dacht men dat LH nodig was voor de ontwikkeling van eiblaasjes.

Door het ontbreken van echoscopie werden behandelingen minder nauwkeurig gevolgd, wat leidde tot een verhoogd risico op meerlingzwangerschappen. In de jaren ’80 kreeg FSH een bredere toepassing bij IVF. Toen met de komst van Louise Brown – de eerste IVF-baby in 1978 – IVF aan populariteit won, groeide ook de vraag naar FSH.

Kwaliteitsverbetering door technologie

Vanaf 1985 werden zuiverdere FSH-preparaten zonder LH beschikbaar. Toch bleef het gebruik van urine als bron een beperking: de zuiverheid was wisselend en de beschikbaarheid beperkt. Pas in de jaren ’90 bracht de recombinant DNA-techniek de oplossing. Door het menselijke DNA dat FSH aanmaakt te implanteren in hamster-eierstokcellen, kon men FSH op grote schaal en met hoge zuiverheid produceren – zonder afhankelijkheid van urine.

Dit maakte het mogelijk om FSH onderhuids te injecteren zonder risico op allergieën, én maakte het medicijn betrouwbaarder, schoner en comfortabeler in gebruik.

Proefdiervrij en nauwkeuriger doseerbaar

Tot voor kort werd de werkzaamheid van FSH gemeten via een test met ratten (Steelman Pohley assay). Hierbij werden de eierstokken van ratten gewogen na toediening van FSH – een methode waarbij dieren moesten worden gedood. Dankzij de zuivere structuur van recombinant FSH is deze test overbodig geworden. De dosering wordt nu uitgedrukt in milligrammen in plaats van ‘biologische eenheden’, net zoals bij de meeste moderne medicijnen.

De moderne vruchtbaarheidsbehandeling

Dankzij deze technologische vooruitgang is FSH geëvolueerd van een vervuild, onzuiver preparaat naar een uiterst betrouwbaar, veilig en goed doseerbaar medicijn. Vrouwen die een vruchtbaarheidsbehandeling ondergaan en FSH nodig hebben, profiteren nu van een veel hogere kans op zwangerschap dan vroeger.

De keuze voor een behandeling én het gebruik van FSH worden altijd afgestemd op jouw persoonlijke situatie.